Năm hãng hàng không lớn nhất ở Hoa Kỳ một lần nữa đang tự bào chữa trước cáo buộc rằng họ lặng lẽ phối hợp giá vé máy bay, lần này thông qua một kho dữ liệu chung mà nguyên đơn cho rằng đã cho phép các công ty nâng giá vé cho hàng triệu hành khách.

Một vụ kiện tập thể đề xuất đệ trình tại tòa liên bang cáo buộc American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines, Southwest Airlines và Alaska Airlines đã chuyển thông tin giá chi tiết qua Airline Tariff Publishing Company, được biết đến với tên ATPCO, theo cách cho phép các đối thủ giám sát và bắt chước mức giá của nhau. Vụ kiện cho rằng thỏa thuận này hoạt động như một công cụ phối hợp thay vì là một dịch vụ phân phối trung lập.

Theo đơn kiện, các hãng đã sử dụng ATPCO để trao đổi dữ liệu chi tiết về giá vé, thay đổi giá và tồn kho. Nguyên đơn cáo buộc việc trao đổi này đã cung cấp cho các hãng một cái nhìn thời gian thực về chiến lược định giá của đối thủ, cho phép họ cùng lúc nâng giá và tránh loại giảm giá mà cạnh tranh lẽ ra tạo ra.

Vụ kiện mô tả hành vi này là vi phạm luật chống độc quyền liên bang. Nguyên đơn đang yêu cầu bồi thường thay cho những hành khách đã mua vé từ năm hãng trong khoảng thời gian mà kế hoạch bị cáo buộc áp dụng.

{{AD}}

Một cáo buộc quen thuộc

Những cáo buộc này gợi lại sự giám sát về chống độc quyền đã bám theo ngành hàng không trong nhiều thập kỷ. Vào đầu những năm 1990, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã khởi kiện ATPCO và một số hãng lớn, cáo buộc rằng các thực hành phổ biến giá của clearinghouse đã cho phép các hãng phát tín hiệu về ý định định giá với nhau. Vụ kiện đó dẫn đến một sắc lệnh đồng thuận đặt ra các hạn chế về cách thông tin giá có thể được chia sẻ.

Nguyên đơn trong vụ kiện hiện tại cho rằng ngành đã trượt trở lại về loại hành vi phối hợp mà những hạn chế trước đó được thiết kế để ngăn chặn. Họ khẳng định rằng ngay cả khi việc trao đổi dữ liệu có vẻ trung lập bề ngoài, thì tác dụng thực tế là làm giảm cạnh tranh và giữ giá vé cao một cách phi tự nhiên.

Đơn kiện chỉ ra sự hợp nhất trong ngành như một yếu tố đã làm cho việc phối hợp trở nên dễ dàng hơn. Sau một làn sóng sáp nhập trong 15 năm qua, một số ít hãng hiện kiểm soát phần lớn các chuyến bay nội địa ở Hoa Kỳ, tạo cho mỗi hãng động lực mạnh mẽ để giám sát và phản ứng với các bước điều chỉnh giá của một vài đối thủ.

Các cáo buộc của nguyên đơn

Vụ kiện mô tả ATPCO như một trung tâm thu thập và phân phối dữ liệu giá do các hãng hàng không thành viên nộp. Nguyên đơn cáo buộc rằng tần suất và mức độ chi tiết của dữ liệu được chia sẻ qua hệ thống cho phép các hãng nhận biết khi một đối thủ hạ giá, phản ứng nhanh và có hiệu quả ngăn chặn việc giảm giá.

Đơn kiện cũng cáo buộc rằng các hãng hưởng lợi từ thỏa thuận này với chi phí của người tiêu dùng, những người hầu như không biết cách giá được thiết lập. Vụ kiện lập luận rằng hành khách phải trả giá vé cao hơn so với thị trường nơi các hãng tự quyết định giá một cách độc lập.

Năm bị đơn được nêu trong vụ án cùng nhau chiếm tỷ lệ áp đảo trong lưu lượng hàng không nội địa. Nguyên đơn đang tìm kiếm việc công nhận vụ kiện tập thể bao phủ một nhóm rộng người mua vé, cùng với bồi thường tiền và biện pháp cưỡng chế thay đổi cách chia sẻ dữ liệu giá trong tương lai.

{{REC}}

Vai trò của ATPCO

ATPCO từ lâu đã đóng vai trò trung tâm trong cơ sở hạ tầng định giá của ngành hàng không. Công ty này, thuộc sở hữu của một nhóm các hãng hàng không, thu thập các hồ sơ giá và phân phối chúng đến các hệ thống phân phối toàn cầu, đại lý du lịch và các nền tảng đặt chỗ. Những người ủng hộ hệ thống cho rằng nó mang lại hiệu quả và tính minh bạch, cho phép người tiêu dùng và người bán dịch vụ du lịch truy cập thông tin giá vé cập nhật.

Các nhà phê bình, bao gồm cả nguyên đơn trong vụ án này, phản bác rằng chính những đặc điểm khiến ATPCO hữu ích cho việc phân phối cũng biến nó thành phương tiện tiềm năng để phối hợp giữa các đối thủ. Vụ kiện cáo buộc rằng các hãng đã lợi dụng tính hai mặt đó để giám sát đối thủ và đồng bộ hóa hành vi định giá.

Vụ kiện hiện tại làm sống lại những câu hỏi mà các cơ quan quản lý đã đặt ra hơn ba thập kỷ trước về việc liệu cấu trúc hệ thống định giá hàng không có cơ bản tương thích với luật cạnh tranh hay không.

Bối cảnh ngành

Vụ kiện xuất hiện trong bối cảnh sự chú ý đến các vấn đề cạnh tranh trong ngành hàng không tăng cao. Các cơ quan quản lý liên bang trong những năm gần đây đã có thái độ quyết liệt hơn đối với các thương vụ sáp nhập và liên minh hàng không, chặn một số thương vụ và xem xét kỹ lưỡng những thương vụ khác vì lý do chống độc quyền. Các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng chỉ ra mức giá vé tăng, các khoản phí bổ sung và sự thu hẹp dịch vụ đến các thị trường nhỏ hơn như bằng chứng cho thấy cạnh tranh đã suy yếu.

Các hãng hàng không thường biện hộ rằng thực tiễn định giá của họ là phản ứng trước chi phí nhiên liệu, chi phí lao động và biến động nhu cầu chứ không phải là sự phối hợp. Họ lập luận rằng việc xuất hiện các mức giá tương tự giữa các hãng phản ánh thực tế về một sản phẩm hàng hóa hóa hơn là bất kỳ thỏa thuận nào giữa các đối thủ.

Các hãng được nêu trong vụ kiện vẫn chưa nộp phản hồi chính thức đối với đơn kiện. Dự kiến họ sẽ thách thức cả lý thuyết pháp lý của vụ án lẫn các cáo buộc về thực tế liên quan đến cách dữ liệu ATPCO được sử dụng.

{{AD}}

Diễn biến tiếp theo

Vụ án đang ở giai đoạn đầu. Một thẩm phán liên bang sẽ phải quyết định có công nhận vụ kiện tập thể và cho phép vụ kiện được tiếp tục đại diện cho một nhóm rộng hành khách hay không. Giai đoạn khám phá bằng chứng (discovery), nếu tiến hành, có thể buộc các hãng phải tiết lộ tài liệu nội bộ về cách họ sử dụng dữ liệu ATPCO và cách các quyết định định giá được đưa ra.

Đối với hành khách, kết quả có thể mang lại những hệ quả thực tế. Một vụ kiện thắng kiện có thể dẫn đến các khoản bồi thường và các giới hạn mới về cách các hãng chia sẻ thông tin giá, có khả năng thay đổi cách thiết lập giá vé trong toàn ngành.