2025'e ait son raporlar NTSB merkezine sunulurken, veriler arasında bir çelişki ortaya çıkıyor.

İlk bakışta, geride kalan yılın rakamları mühendislik ve denetimin zaferi gibi görünüyor: kayıtlı toplam olaylar yaklaşık %10 azaldı ve ölümlü kazalar %11'den fazla düştü. En önemlisi, hayatını kaybedenlerin sayısı 2024'teki 763'ten 2025'te 555'e geriledi: öldürücülükte şaşırtıcı bir şekilde %27,3 azalma.

Ancak ölüm sayısındaki bu cesaret verici düşüşlerin altında her düzenleyiciyi duraksatması gereken bir istatistik yatıyor: yaralanmalar arttı.

Ölü sayısı azalırken, yaralanma sayısı %4,2 arttı. Havacılık güvenliğinin klinik diliyle, bu "yaralanma dönüşümü"nü temsil ediyor; yani uçak kazaları daha yaşanılabilir görünüyor.

{{REC}}

Bu ilerleme, makinelerimizin bizi korumada daha iyiye gittiğini gösterse de, sistemlerimizin bizi baştan zarardan uzak tutmada hâlâ başarısız olduğunu ortaya koyuyor.

Bu tablo NTSB'nin olaylar/kazalar web sayfasından derlendi:

2025'ten çıkan en çarpıcı sonuç, uçak gövdesinin adeta bir kale haline geldiği bir çağa girdiğimizdir. Bunu, yılı tanımlayan "yaralanma-dönüşümü" başarılarında görüyoruz.

{{AD}}

Bu yılın başlarında Toronto'da meydana gelen Delta Connection Flight 4819'in zorunlu inişini ele alın. Gövde hasar gördü; on yıl öncesinde bu tür bir görüntü büyük olasılıkla çok sayıda kayıpla sonuçlanan bir olay için "kara kutu" soruşturması başlatırdı. Bunun yerine, kabin mürettebatın kusursuz bir tahliye uygulamasını gerçekleştirmesine yetecek kadar sağlam kaldı. Sonuç? "Yaralı" sütununda bir artış, ancak "kurtarılabilir" sütununda bir zafer. Bu, alev geciktirici malzemeler ve koltuk rayı bütünlüğü üzerine yıllarca süren araştırmaların ürünüdür.

Ancak 2025 aynı zamanda hava trafik altyapımızın yıpranan kenarlarını da açığa çıkardı. Ocak ayında Potomac Nehri üzerinde meydana gelen havada çarpışma, ticari bir CRJ700 ile askeri bir Black Hawk'in karıştığı bu olay, dünyadaki tüm güvenlik mühendisliğinin, uçağın görmediği bir çarpışmadan onu kurtaramayacağını hatırlattı.

O tek gece yaşanan olayda 67 canın yitirilmesi, 2025 ölüm sayısının kasvetli mihveri haline geldi. Soruşturma, yoğun koridorlardaki çeşitli ATC personel eksikliklerine ve iletişim ölü bölgelerine işaret etti.

{{AD}}

Sektörde yaygın bir görüş, yer tabanlı sistemlerimiz sınırına ulaştığı için pilotların "görüp kaçınmasına" gereğinden fazla güvendiğimiz yönünde.

Haziran 2025 başka bir düşündürücü dönüm noktasını getirdi: Boeing 787 Dreamliner'ın ilk ölümcül tam kaybı. Air India Flight 171’in Ahmedabad'taki trajik düşüşü, uçağın on yıllık kusursuz güvenlik serisini sona erdirdi. Soruşturmacılar verileri hâlâ incelerken, olay "aşırı güvenli" modern jetler fikriyle belki de fazla rahatlamış bir sektörde şok dalgası yarattı.

2025'teki 1.517 olay bize hâlâ kaderi çok sık zorladığımızı gösteriyor. Kazaların sonuçlarını (daha iyi yangın söndürme, eğitim, yazılım vb.) başarıyla hafiflettik, fakat bunlara yol açan insan hatalarının önlenmesini henüz ustalıkla başaramadık.

Ölü sayısındaki azalma, bu uçak üreticilerindeki mühendislerin başarısıdır; ancak havada yakın geçişler ve pist ihlallerinin sürmesi, kontrolörlerimizi yöneten düzenleyici kurumların bir başarısızlığıdır.

{{AD}}

2026'ya girerken makinelerin tüm işi yapmasını bekleyemeyiz. ATC yorgunluğunu, pilot eğitimindeki boşlukları ve bu yıl 555 kişinin eve dönememesine yol açan eskiyen radar sistemlerini ele almalıyız. Kazalardan sağ kurtulma konusunda daha iyi hale geliyoruz; şimdi yapmamız gereken, bunların ilk başta meydana gelmesini engellemek için daha çok çabalamak.