Spirit Airlines ngừng toàn bộ hoạt động vào sáng sớm thứ Bảy, chấm dứt 34 năm hoạt động hàng không giá rẻ và đánh dấu vụ thanh lý đầu tiên của một hãng hàng không Mỹ có quy mô như vậy trong khoảng hai thập kỷ.

Hãng thông báo "sắp xếp đóng cửa hoạt động một cách có trật tự" có hiệu lực ngay lập tức, hủy tất cả các chuyến đã lên lịch và yêu cầu hành khách không đến sân bay. Việc đóng cửa khiến khoảng 17,000 nhân viên mất việc và loại bỏ một hãng từng chiếm khoảng 5% các chuyến nội địa tại Mỹ ở thời đỉnh cao.

Một cơn bão hoàn hảo của áp lực tài chính

Spirit đã hoạt động dưới chế độ bảo hộ phá sản — là lần nộp đơn thứ hai trong chưa đầy một năm — và đã đạt được thỏa thuận sơ bộ với các chủ nợ, theo đó hãng có thể ra khỏi phá sản vào cuối mùa xuân hoặc đầu mùa hè. Kế hoạch này tan vỡ khi giá nhiên liệu phản lực tăng gấp khoảng hai lần sau các vụ tấn công quân sự của Mỹ và Israel vào Iran, gây gián đoạn hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz.

Kế hoạch tái cấu trúc của Spirit đã giả định chi phí nhiên liệu phản lực khoảng $2.24 mỗi gallon trong năm 2026. Đến cuối tháng Tư, giá đã tăng lên khoảng $4.51 mỗi gallon, mức tăng này đã khiến chi phí phát sinh ước tính khoảng $360 million và làm con đường thoát phá sản của hãng trở nên không khả thi nếu không có nguồn tài trợ bên ngoài.

Nhiên liệu phản lực thường chiếm khoảng một phần tư chi phí hoạt động của một hãng hàng không, khiến đây trở thành một trong những yếu tố chi phí quan trọng nhất và ít thể kiểm soát nhất trong ngành.

Một cuộc cứu trợ thất bại

Trong những tuần cuối cùng, Spirit tìm kiếm một gói tài trợ trị giá $500 million từ chính phủ liên bang. Tổng thống Trump đã công khai xác nhận nỗ lực này, nói với phóng viên hôm thứ Sáu: "Nếu chúng ta có thể làm được, chúng ta sẽ làm, nhưng chỉ nếu đó là một thỏa thuận tốt."

Đề xuất sẽ cung cấp $500 million đổi lấy quyền mua tương đương 90% vốn cổ phần của Spirit — một thỏa thuận vấp phải sự phản đối từ một số người trong chính quyền Trump cũng như các thành viên đảng Cộng hòa ở Quốc hội. Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy nói rằng ông cũng đã tìm hiểu liệu có hãng hàng không nào khác có thể mua lại Spirit hay không nhưng không tìm thấy người mua quan tâm.

Cuộc họp hội đồng quản trị Spirit kết thúc vào tối thứ Sáu mà không đạt được thỏa thuận, và thông báo về việc đóng cửa hoạt động được đưa ra trong vài giờ sau đó.

{{REC}}

Tác động đối với hành khách và ngành

Spirit có khoảng 4,119 chuyến bay nội địa được lên lịch trong giai đoạn từ ngày 1 tháng Năm đến ngày 15 tháng Năm, tương đương hơn 800,000 ghế. Hành khách có vé sắp tới và đã thanh toán bằng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ được khuyên liên hệ với tổ chức phát hành thẻ để yêu cầu hoàn tiền (chargeback). Những người đã thanh toán bằng voucher, tín dụng của Spirit hoặc điểm khách hàng thân thiết Free Spirit sẽ được giải quyết thông qua thủ tục tại tòa án phá sản.

Một số hãng lớn đã nhanh chóng đưa ra các mức giá hỗ trợ. JetBlue thông báo mức giá $99 và kế hoạch mở rộng dịch vụ từ Fort Lauderdale, một trong những trung tâm chính của Spirit. Frontier, Southwest, United và American cũng thông báo các mức giá cứu trợ hoặc tăng công suất trên các tuyến bị ảnh hưởng.

Các nhà kinh tế cho rằng đây có những hệ lụy rộng hơn. "Nói chung hơn, những tác động lan rộng của chiến tranh, nếu không được kiềm chế, có nguy cơ đẩy các doanh nghiệp mong manh khác xuống bờ vực và gây gánh nặng nặng nề cho các hộ gia đình và nền kinh tế dễ bị tổn thương," ông Mohamed El-Erian, nhà kinh tế và là học giả cấp cao toàn cầu tại Wharton School, nói.

Bối cảnh thay đổi

Việc đóng cửa của Spirit được dự báo sẽ gây áp lực tăng giá vé, đặc biệt trên các tuyến mà hãng từng khai thác. Hãng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ tính cạnh tranh về giá, không chỉ bằng mức giá rẻ của chính mình, mà còn bằng cách thúc ép các hãng lớn hơn cung cấp các lựa chọn "basic economy" rẻ hơn.

Liệu những hành khách có ngân sách hạn chế có tìm được lựa chọn thay thế tương đương hay không vẫn còn phải chờ, khi các đối thủ như Frontier và Allegiant tìm cách hấp thụ một phần nhu cầu cũ của Spirit trước mùa du lịch mùa hè.