Prince Sultan Air Base trở thành tâm điểm của một cuộc leo thang khu vực lớn đêm qua khi một đàn máy bay không người lái tầm xa của Iran đã tấn công thành công và phá hủy một chiếc U.S. Air Force E-3G Sentry AWACS.

{{AD}}

Độ dễ bị tổn thương của một biểu tượng Chiến tranh Lạnh

E-3G Sentry, dễ nhận biết nhờ “rotodome” radar quay khổng lồ, từ lâu đã là trung tâm điều hành chính cho các hoạt động không quân của Mỹ.

Tuy nhiên, tuổi tác và kích thước khiến nó trở thành một tài sản “high-value, low-density” khó che giấu.

Mặc dù chiếc máy bay là một cỗ máy mạnh mẽ trên không, nó lại rất dễ tổn thương khi ở mặt đất trong quá trình bảo trì hoặc tiếp nhiên liệu.

Những nhà phân tích kỹ thuật cho rằng cuộc tấn công sử dụng chiến thuật “saturation”, trong đó hàng chục máy bay không người lái giá rẻ đã làm quá tải các hệ thống phòng thủ Patriot và C-RAM của căn cứ.

Ít nhất một quả đạn đã xuyên qua vòng ngoài, nổ gần gốc cánh của Sentry, làm cháy các thùng nhiên liệu phụ.

{{REC}}

Tạo ra một điểm mù

Mất một chiếc E-3G, cụ thể là biến thể “G”, là một thất bại nghiêm trọng.

Những chiếc máy bay này gần đây đã trải qua nâng cấp "Block 40/45", thay thế kiến trúc máy tính từ thập niên 1970 bằng một nền tảng sợi quang tốc độ cao hiện đại và một hệ thống nhiệm vụ kiến trúc mở.

Điều này cho phép AWACS hợp nhất dữ liệu từ F-35 và các lực lượng hải quân thành một "góc nhìn toàn cảnh" duy nhất về chiến trường.

"Việc mất bộ khung máy bay này đồng nghĩa với sự suy giảm đáng kể về nhận thức tình huống trên toàn khu vực của chúng tôi," Brigadier General Pat Ryder, người phát ngôn Lầu Năm Góc, cho biết trong một buổi họp báo khẩn cấp.

 "An toàn của nhân sự vẫn là mối quan tâm hàng đầu của chúng tôi, và mặc dù không có thương vong, tác động chiến lược của việc mất một nền tảng AWACS là không thể xem nhẹ. Chúng tôi hiện đang đánh giá mức độ thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng xung quanh, nhưng bản thân chiếc máy bay đã bị phá hủy hoàn toàn."

{{AD}}

Chuyển đổi hoạt động và nhiệm vụ khẩn cấp

Ngay sau sự kiện, U.S. Air Force đã triển khai khẩn cấp các lực lượng từ khắp nơi trên thế giới để lấp đầy khoảng trống giám sát.

Với đội E-3 vốn đã đang đối mặt với tỷ lệ rút biên cao để nhường chỗ cho E-7 Wedgetail sắp tới, những chiếc Sentry còn lại đang bị đẩy tới giới hạn cấu trúc của chúng.

Bảng dưới đây nêu rõ các hoạt động bay khẩn cấp đã được công bố chính thức nhằm ổn định "khoảng trống giám sát" trên bán đảo Ả Rập.

{{AD}}

Giải phẫu E-3G Sentry

Để hiểu vì sao chiếc máy bay này gần như không thể thay thế nhanh chóng, cần nhìn vào độ phức tạp nội bộ của nó:

The Rotodome: Một đĩa radar rộng 30 foot, dày 6 foot quay ở tốc độ 6 RPM. Nó chứa radar AN/APY-1/2, có khả năng theo dõi hơn 600 mục tiêu đồng thời từ bề mặt Trái Đất lên tới tầng bình lưu.

Mission Computing: Nâng cấp Block 40/45 đã tích hợp một hệ thống máy chủ dựa trên "Red Hat" Linux, cho phép vá phần mềm nhanh chóng, một tính năng giờ đây đã mất với bộ khung máy bay cụ thể này.

Communications: Máy bay trang bị 14 kênh liên lạc và dẫn đường riêng biệt, bao gồm Link 16 và các mảng vệ tinh ngoài tầm nhìn (BLOS).

Như hình ảnh vệ tinh xác nhận di tích cháy đen của máy bay tại Prince Sultan Air Base, Lầu Năm Góc được cho là đang thúc đẩy nhanh việc bàn giao các nguyên mẫu E-7 Wedgetail đầu tiên đang được chuyển đổi tại Vương quốc Anh.

Vụ tấn công này về cơ bản đã kết thúc việc “nghỉ hưu có kiểm soát” của E-3, buộc một sự chuyển đổi rủi ro cao sang kỷ nguyên tiếp theo của chiến tranh trên không dưới bóng của các mối đe dọa drone dai dẳng.