Pratt & Whitney Geared Turbofan (GTF) motor ailesini çevreleyen operasyonel kriz yeni bir zirveye ulaştı. 2025 son çeyreği itibarıyla PW1000G ailesiyle güçlendirilmiş depolanmış uçakların sayısı belirgin şekilde arttı; bu durum bakım kapasitesi ile motor geri çağırmalarının amansız hızı arasındaki açığın genişlediğini ortaya koyuyor.

Cirium'in en güncel filo verilerine göre, küresel ölçekte GTF ile çalışan depolanmış uçak sayısı Ekim 2025 sonunda 835'e ulaştı; bu, yıl ortasında kaydedilen 748 birimden keskin bir artış. Sadece bir çeyrekte yaklaşık 90 ek uçağın yere çekilmesi, dar gövdeli filoları dünya çapında felç etmeye devam eden "powder metal" kontaminasyonu sorununu vurguluyor.

{{AD}}

İki Motorun Karşılaştırması

Pratt & Whitney ile başlıca rakibi CFM International arasındaki fark hiç bu kadar belirgin olmamıştı. Küresel GTF filosunun neredeyse üçte biri (33%) şu anda hareketsizken, CFM'nin Leap motor ailesi—Airbus A320neo için alternatif güç kaynağı ve Boeing 737 MAX için tek seçenek—çok daha sağlıklı bir görünüm sergiliyor.

{{AD}}

Etkilenen Havayolları

Yere çekilmeler, uçakların ekonomik verimlilik dönemlerinden yıllar önce hurdaya ayrıldığı bir "piyasa bozulması" yarattı. Son raporlar, aralarında yalnızca altı yaşında olanların da bulunduğu birkaç A320neo ve A321neo uçağın erken emekliye ayrıldığını gösteriyor. Neden? İşleyen bir GTF motorunun piyasa değeri artık tüm gövdenin değerine rakip olur hale geldi; bu da kiralama şirketlerini diğer filoları uçurabilmek için genç jetleri parçalara ayırmaya yönlendiriyor.

Meksika'nın Volaris ve VivaAerobus: En ağır etkilenenler arasında yer alıyor; onlarca A320neo ailesi uçağı park halinde.

Wizz Air: Avrupalı ULCC, lojistik bir kabusun içinden geçmeye devam ediyor; 2025 boyunca herhangi bir zamanda ortalama 35 ila 41 uçak yere çekilmiş durumda.

AirBaltic: Hırslı büyüme planlarını kısmaya zorlandı ve tüm A220 filosundaki açığı kapatmak için daha eski uçaklar kiralamak durumunda kaldı.

Air Transat: Ortalama 6 ila 8 A321LR'nin hizmet dışı olduğu bildirildi; bu, uzun menzilli dar gövde filosunun önemli bir bölümünü oluşturuyor.

Bakım Tıkanıklıkları ve "Advantage" Çözümleri

Birincil engel, Bakım, Onarım ve Yenileme (MRO) merkezlerindeki Turnaround Time (TAT) olmaya devam ediyor. Bir zamanlar 60 günlük bir inceleme olan süreç, birçok motor için 300 günlük bir serüvene dönüştü.

Bununla mücadele etmek için RTX (Pratt & Whitney'in ana şirketi) iki temel çözüme yöneliyor:

GTF Hot Section Plus (HS+): Yaklaşık 35 yeniden tasarlanmış parça numarasını içeren ve şu anda uygulanan bir retrofit paketi. Bu yükseltme, motorun kanatta kalma süresini iki katına çıkarmayı amaçlıyor ve mevcut işletmeciler için fiilen kan kaybını durdurmayı hedefliyor.

GTF Advantage: Tam hizmete girişinin 2026'ya planlandığı bu yeniden tasarlanmış göbek, %1 daha iyi yakıt tüketimi ve anlamlı derecede artırılmış dayanıklılık sunuyor; amacı GTF'nin kendi sınıfındaki en verimli motor olduğu itibarını geri kazandırmak.

{{REC}}

2026 Dönüm Noktası

Depolama sayıları yıl ortasından sonra yükselirken, temkinli bir "zirve yere çekilme" hissi bulunuyor. Pratt & Whitney yakın zamanda Airbus'ın 2025 için belirlediği 820 uçaklık iddialı teslimat hedefine destek verecek kadar motor ürettiğini doğruladı. Ancak apronlarda 835 uçağı bekleyen havayolları için mali toparlanma, MRO birikiminin azalmaya başlamasıyla başlayacak; bu sürecin normale dönmesinin 2026 sonuna kadar beklenmediği belirtiliyor.