Tiếp viên của WestJet đã thông báo sẽ đình công trong 72 giờ, tạo nguy cơ ngừng việc tại hãng hàng không lớn thứ hai của Canada khi các cuộc đàm phán về công việc mặt đất không được trả lương và tiền lương vẫn bế tắc.

Công đoàn Nhân viên Công cộng Canada (CUPE), đại diện cho khoảng 5.000 thành viên phi hành đoàn của WestJet và công ty con WestJet Encore, đã gửi thông báo khi các cuộc đàm phán với hãng bị đình trệ. Động thái này tạo áp lực để cả hai bên phải đạt thỏa thuận trước khi tiếp viên có thể hợp pháp ngừng việc.

Trọng tâm của tranh chấp

Cốt lõi của bế tắc là việc tiếp viên phải làm những công việc không được trả lương. Tiếp viên tại WestJet, như nhiều đồng nghiệp của họ trên các hãng Bắc Mỹ khác, chỉ được trả lương khi cửa máy bay đóng lại và máy bay bắt đầu di chuyển. Thời gian dành cho việc lên máy bay hành khách, kiểm tra an toàn và hỗ trợ hành khách khi chậm chuyến thường không được trả công.

Công đoàn cho rằng mô hình này buộc phi hành đoàn phải thực hiện những nhiệm vụ đáng kể mà không được trả công. Các nhà đàm phán muốn WestJet áp dụng mức trả cho công việc mặt đất bao gồm nhiệm vụ trước chuyến bay và công việc lên máy bay, cùng với các mức tăng tiền lương mà họ cho là cần thiết để theo kịp chi phí sinh hoạt đang tăng.

Tranh chấp này phản chiếu một chiến dịch tương tự mà tiếp viên của Air Canada đã tiến hành trước đó, chiến dịch này đã thu hút sự chú ý trên toàn quốc đến vấn đề và góp phần thay đổi dư luận về cách các hãng trả công cho nhân viên cabin.

Sự ủng hộ chính trị và công chúng

Đảng Dân chủ Mới đã công khai ủng hộ các tiếp viên, coi cuộc đấu tranh là một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm chống lại lao động không được trả lương trong các nơi làm việc ở Canada. Lãnh đạo đảng đã kêu gọi WestJet đàm phán một cách thiện chí và loại bỏ cái mà họ mô tả là cấu trúc trả lương lỗi thời.

{{REC}}
 

Các cuộc thăm dò mà công đoàn dẫn ra cho thấy sự cảm thông rộng rãi của công chúng đối với quan điểm của phi hành đoàn, với phần lớn người Canada đồng ý rằng tiếp viên nên được trả cho tất cả giờ làm việc, không chỉ thời gian trên không.

Phản ứng của WestJet

WestJet cho biết họ muốn đạt được một thỏa thuận đàm phán và tránh gây gián đoạn cho hành khách. Hãng hàng không cho biết họ sẵn sàng tiếp tục thương lượng trong suốt thời gian thông báo đình công. Đại diện công ty cũng đã chỉ ra các đề nghị trước đó được đưa ra trong các cuộc đàm phán, mặc dù công đoàn cho rằng những đề xuất đó chưa đáp ứng được vấn đề cốt lõi về trả công cho công việc mặt đất.

Nếu một cuộc đình công diễn ra, WestJet sẽ phải quyết định hủy chuyến, giảm lịch bay hay cố gắng duy trì hoạt động bằng các kế hoạch dự phòng. Hãng khai thác một phần đáng kể của lưu lượng hàng không nội địa Canada, đặc biệt ở miền Tây Canada, và bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến hàng chục nghìn hành khách mỗi ngày.

Hành khách cần biết

Nếu bạn có các chuyến bay WestJet sắp tới, hãy theo dõi các cập nhật từ hãng trong những ngày tới. Theo luật lao động Canada, thời hạn thông báo 72 giờ cho cả hai bên một khoảng thời gian cuối để đàm phán trước khi hành động công việc có thể bắt đầu. Các hãng thường ban hành chính sách đặt lại chỗ và miễn trừ du lịch khi thời hạn đình công đến gần, cho phép hành khách đổi chuyến mà không bị phạt.

Chính phủ liên bang từng can thiệp vào các tranh chấp lao động hàng không trong quá khứ, đôi khi ra lệnh trọng tài bắt buộc để ngăn chặn tình trạng ngừng hoạt động kéo dài. Việc Ottawa có hành động tương tự trong trường hợp này hay không vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ, và công đoàn trước đó đã cảnh báo chống lại sự can thiệp của chính phủ vào quá trình đàm phán.
 

Bối cảnh ngành rộng hơn

Tranh chấp tại WestJet phản ánh một sự thức tỉnh lớn hơn trong toàn ngành hàng không về cách thức trả công cho phi hành đoàn. Delta Air Lines bắt đầu trả tiền cho tiếp viên cho thời gian làm việc khi hành khách lên máy bay vào năm 2022, phá vỡ thói quen kéo dài hàng thập kỷ trong ngành và khiến các công đoàn tại các hãng khác đòi hỏi những thay đổi tương tự. Tiếp viên của American Airlines cũng giành được tiền công cho thời gian lên máy bay trong hợp đồng gần đây nhất của họ.

Các hãng hàng không Canada chậm hơn trong việc áp dụng thay đổi này, mặc dù thỏa thuận của Air Canada hồi đầu năm nay đã đánh dấu một bước ngoặt. Phi hành đoàn WestJet giờ đây coi các cuộc đàm phán của họ là thử thách tiếp theo để xác định liệu sự thay đổi này có trở thành tiêu chuẩn trên toàn quốc hay không.

Lãnh đạo công đoàn nói rằng họ vẫn sẵn sàng đạt được thỏa thuận trước khi bất kỳ cuộc đình công nào bắt đầu, nhưng họ cũng nhấn mạnh rằng tiếp viên sẵn sàng rời công việc nếu hãng không có động thái về trả công cho công việc mặt đất. Các thành viên trước đó đã bỏ phiếu áp đảo ủng hộ hành động đình công, trao cho những người đàm phán một ủy quyền mạnh mẽ tại bàn thương lượng.

Diễn biến tiếp theo

Thời hạn 72 giờ hiện đã bắt đầu. Cả hai bên được cho là sẽ tiếp tục đàm phán, có thể với sự trợ giúp của các nhà hòa giải liên bang. Nếu không có thỏa thuận nào được đạt, tiếp viên WestJet có thể bắt đầu đình công trong vài ngày tới, điều này sẽ đánh dấu một trong những gián đoạn lao động quan trọng nhất trong ngành hàng không Canada trong ký ức gần đây.

Hành khách có đặt chỗ WestJet nên theo dõi chặt chẽ các thông báo của hãng và cân nhắc các phương án du lịch linh hoạt nếu có thể.