Neptune Aviation Services đã tiếp nhận chiếc Airbus A319 đầu tiên mà hãng dự định chuyển đổi thành một máy bay chữa cháy trên không thế hệ mới, đánh dấu bước chuyển đáng kể so với đội tàu vốn lâu nay được xây dựng quanh các BAe 146 và các máy bay khu vực của Bombardier.

Nhà điều hành có trụ sở tại Missoula, Montana đã tiếp nhận chiếc thân hẹp này tại cơ sở của họ, nơi các kỹ sư sẽ bắt tay vào công việc cần thiết để biến một máy bay hành khách trước đây thành một máy bay chữa cháy Type 1 có khả năng thả lượng lớn chất làm chậm cháy lên các đám cháy rừng ở phía tây Hoa Kỳ và Canada.

Tại sao chọn A319

Việc Neptune chọn A319 phản ánh một xu hướng rộng hơn trong ngành.

Khi đội tàu toàn cầu của các nền tảng tanker cũ dần thu hẹp, các nhà khai thác đã quay sang những thân hẹp ở giữa vòng đời khai thác, vốn cung cấp hệ thống avionics hiện đại, động cơ tiết kiệm nhiên liệu và có nguồn cung khung thân sẵn có kéo dài khi rút khỏi dịch vụ hành khách.

A319 nằm ở phân khúc kích thước hữu dụng.

Nó chở đủ tải để được phân loại là tanker Type 1, đồng thời vẫn đủ linh hoạt để hoạt động từ những đường băng ngắn hơn, có độ cao lớn hơn, thường thấy tại các căn cứ chữa cháy ở vùng Rocky Mountain phía Tây.

Công ty hiện vận hành một đội chín máy bay BAe 146 làm tanker, vốn đã là xương sống của hoạt động trong hơn một thập niên.

Những chiếc jet đó đã chứng tỏ độ tin cậy, nhưng việc hỗ trợ phụ tùng và nguồn cung khung thân ngày càng trở nên khó khăn khi loại này lão hóa.

Chương trình chuyển đổi A319 mở cho Neptune một lối đi phía trước với máy bay được hưởng lợi từ mạng lưới hỗ trợ toàn cầu lớn hơn nhiều.

Quá trình chuyển đổi

Việc chuyển đổi một máy bay thương mại thành máy bay chữa cháy là một công việc kỹ thuật quy mô lớn.

Công việc bao gồm tháo nội thất hành khách, gia cố thân dưới, và lắp đặt hệ thống bồn chứa chất làm chậm cháy với các cửa thả được cắt vào phần bụng máy bay.

Các kỹ sư cũng phải tích hợp một hệ thống điều khiển cho phép tổ lái quản lý trình tự thả, mức độ phủ và áp suất bồn chứa ngay từ buồng lái.

Neptune thực hiện công việc sửa đổi tại chỗ ở cơ sở bảo dưỡng ở Missoula, tận dụng hàng thập kỷ kinh nghiệm trong việc chuyển đổi và bảo dưỡng các máy bay tanker.

Công ty cho biết khung thân đầu tiên sẽ đóng vai trò nguyên mẫu, với các bài học rút ra từ lần chế tạo đó sẽ được áp dụng cho các lần chuyển đổi tiếp theo.

Bản thân hệ thống bồn chứa đang được thiết kế để mang một lượng chất làm chậm phù hợp với yêu cầu Type 1, vốn ở Hoa Kỳ có nghĩa là dung tích tối thiểu 3,000 gallons.

Các nguồn tin trong ngành cho biết hệ thống trên A319 nhiều khả năng sẽ vượt con số đó do khả năng tải trọng của máy bay.

{{AD}}

Lộ trình chứng nhận

Trước khi chiếc A319 được chuyển đổi có thể tham gia chữa cháy, Neptune sẽ cần nhận được một giấy chứng nhận kiểu bổ sung (supplemental type certificate) từ Federal Aviation Administration, bao gồm các sửa đổi cấu trúc và việc lắp đặt bồn chứa.

Chiếc máy bay cũng cần được phê duyệt bởi Interagency Airtanker Board, cơ quan đánh giá xem các tanker có đáp ứng tiêu chuẩn vận hành cần thiết để ký hợp đồng với các cơ quan quản lý đất đai liên bang như US Forest Service và Bureau of Land Management hay không.

Quy trình phê duyệt đó bao gồm thử thả, nơi chiếc máy bay giải phóng chất làm chậm trên các lưới đo được trang bị cảm biến trên mặt đất để đo độ đồng đều và mô hình thả.

Hội đồng sử dụng dữ liệu đó để xác định liệu hệ thống có phân phối chất làm chậm theo cách hiệu quả trong việc làm chậm hoặc ngăn chặn sự lan rộng của đám cháy hay không.

{{REC}}
 

Thị trường đang thay đổi

Thị trường máy bay chữa cháy trên không ở Bắc Mỹ đã thay đổi đáng kể trong thập kỷ qua.

Các cơ quan liên bang đã chuyển hướng khỏi các khung thân cũ từng thuộc quân đội sang những máy bay thương mại được chuyển đổi chuyên dụng, đem lại biên độ an toàn tốt hơn, tốc độ di chuyển nhanh hơn và tuổi thọ phục vụ dài hơn.

Coulson Aviation vận hành Boeing 737 được chuyển đổi thành tanker, trong khi Aero-Flite bay các máy bay thủy phi cơ Bombardier CL-415 và RJ85 được chuyển đổi.

Việc Neptune tiến vào A319 đặt công ty cùng hàng ngũ với các nhà khai thác đã đặt cược vào các thân hẹp như là tương lai của hoạt động chữa cháy bằng tanker lớn.

Nhu cầu về những máy bay này tăng lên khi mùa cháy rừng kéo dài và gia tăng cường độ ở khắp miền Tây nước Mỹ, một số khu vực của Canada, và ngày càng nhiều ở các vùng như Australia và miền nam châu Âu.

Các hợp đồng liên bang hiện thường yêu cầu tanker phải có mặt trong khoảng thời gian dài hơn trong năm, và một số cơ quan đã bày tỏ quan tâm mở rộng đội tàu đang hoạt động.

Triển vọng vận hành

Neptune chưa công bố công khai ngày chính thức đưa A319 đầu tiên vào phục vụ, mặc dù các báo cáo ngành cho thấy công ty đang nhắm đưa vào hoạt động trong vòng vài mùa cháy tới, phụ thuộc vào tiến độ chứng nhận.

Công ty cũng cho biết có ý định mua thêm các khung thân A319 để xây dựng một đội tàu loại này theo thời gian, dần thay thế hoặc bổ sung cho các BAe 146 hiện có.

Đối với tổ lái của Neptune, chuyển đổi sẽ đồng nghĩa với việc huấn luyện trên một chiếc Airbus điều khiển fly-by-wire, một bước tiến về công nghệ buồng lái so với hệ điều khiển bay truyền thống của 146.

Tính đồng nhất của A319 với gia đình Airbus rộng hơn cũng mở ra một nguồn phi công quen thuộc với loại này lớn hơn, điều đó có thể giúp dễ tuyển dụng hơn trong bối cảnh thị trường lao động khan hiếm.

{{AD}}

Bước tiếp theo

Việc khung thân đầu tiên đến đánh dấu khởi đầu của một chương trình có khả năng kéo dài nhiều năm.

Các kỹ sư phải hoàn thiện thiết kế bồn chứa, xác thực nó qua các thử nghiệm trên mặt đất và bay, và giải quyết các phê duyệt quy định cần thiết trước khi máy bay có thể gia nhập đội tàu tanker đang hoạt động.

Nếu chương trình tiến triển theo kế hoạch, A319 có thể trở thành hình ảnh quen thuộc trên các đám cháy rừng ở miền Tây Hoa Kỳ trong vài năm tới, dần đảm nhiệm nhiều công việc hiện do các máy bay bốn động cơ già cỗi của công ty thực hiện.

Đối với những người hâm mộ theo dõi sự tiến hóa của công tác chữa cháy trên không, dự án này cho thấy rõ hướng đi của ngành.

Kỷ nguyên của các khung thân quân sự được chuyển đổi đang dần phai nhạt.

Thay vào đó, một thế hệ các thân hẹp hiện đại đang tiến vào tuyến đầu.