Joby Aviation và Toyota Motor đang thành lập một liên doanh để sản xuất taxi bay điện, đánh dấu một giai đoạn mới trong quan hệ đối tác đã khiến hãng ôtô Nhật Bản đầu tư hàng trăm triệu đô la vào startup California này.

Hai công ty công bố thỏa thuận vào thứ Hai, trình bày kế hoạch kết hợp chuyên môn sản xuất của Toyota với công nghệ máy bay của Joby. Liên doanh nhằm đưa Joby tiến gần hơn tới sản xuất thương mại các máy bay cất hạ cánh thẳng đứng chạy điện, gọi tắt là eVTOL.

Giá cổ phiếu Joby tăng sau tin tức, phản ánh sự lạc quan của nhà đầu tư về lộ trình công ty hướng tới việc khai thác dịch vụ chở khách.

Nội dung thỏa thuận

Theo thỏa thuận, Toyota sẽ đóng góp kiến thức sản xuất và các linh kiện để giúp Joby mở rộng lắp ráp máy bay. Quan hệ đối tác này dựa trên nhiều năm hợp tác giữa hai công ty, bắt đầu từ khoản đầu tư ban đầu của Toyota vào Joby năm 2020.

Toyota đã cam kết khoảng 894 triệu đô la cho Joby trong quá trình hợp tác, biến hãng ôtô này thành một trong những nhà đầu tư lớn nhất của startup. Một phần khoản đầu tư đó được dành cho hỗ trợ sản xuất khi Joby chuẩn bị cho hoạt động thương mại.

Liên doanh sẽ tập trung vào sản xuất hàng loạt máy bay, bước được xem là một trong những thách thức khó nhất đối với các công ty trong lĩnh vực taxi bay mới nổi. Máy bay năm chỗ của Joby, bao gồm chỗ cho một phi công và bốn hành khách, được thiết kế cất cánh theo chiều thẳng đứng như trực thăng và bay hành trình như máy bay.

Tại sao Toyota tham gia

Vai trò của Toyota không chỉ dừng ở vốn. Hãng ôtô này, nổi tiếng toàn cầu với hệ thống sản xuất, đã chia sẻ các phương pháp kỹ thuật và sản xuất với Joby để giúp startup chuyển từ chế tạo nguyên mẫu sang sản xuất quy mô lớn hơn.

Đối với Toyota, liên doanh là một canh bạc vào các hình thức di chuyển mới ngoài ôtô truyền thống. Công ty đã công khai bày tỏ mong muốn trở thành một doanh nghiệp di chuyển toàn diện hơn, và taxi bay phù hợp với tầm nhìn đó bên cạnh các dự án về lái xe tự động và xe chạy bằng hydrogen.

Giám đốc Toyota mô tả mối quan hệ với Joby là một bước đi chiến lược dài hạn thay vì một khoản đầu tư ngắn hạn.

{{REC}}

Tình trạng chứng nhận của Joby

Joby đang tiến hành quá trình chứng nhận của Federal Aviation Administration, một rào cản quan trọng trước khi có thể chở hành khách trả tiền. Công ty cho biết dự kiến sẽ khai thác dịch vụ thương mại tại Dubai trước khi hoạt động ở Hoa Kỳ, với kế hoạch bắt đầu chở hành khách trong khoảng một năm tới.

Công ty đã tiến hành các chuyến bay thử và mở rộng cơ sở sản xuất. Joby vận hành một dây chuyền sản xuất thử nghiệm ở Marina, California, và đang xây dựng một nhà máy sản xuất lớn hơn ở Dayton, Ohio.

Joby cũng đã ký các hợp tác với Delta Air Lines và các nhà khai thác khác để đưa dịch vụ taxi bay đến các thành phố lớn, định vị các chuyến bay ngắn từ sân bay đến trung tâm thành phố như một trường hợp sử dụng ban đầu.

Cạnh tranh trong cuộc đua taxi bay

Joby là một trong số các công ty đang đuổi theo thị trường taxi bay. Các đối thủ bao gồm Archer Aviation, đã hợp tác với Stellantis để hỗ trợ sản xuất, và Lilium của Đức, vốn gặp khó khăn về tài chính. Wisk Aero, được Boeing hậu thuẫn, đang phát triển một eVTOL tự hành.

Các nhà phân tích đánh giá lĩnh vực này tiềm năng nhưng đòi hỏi vốn lớn, với tiến độ chứng nhận và quy mô sản xuất là những thách thức chính. Việc chế tạo máy bay có lợi nhuận với số lượng lớn đã chứng tỏ là khó ngay cả với các công ty hàng không vũ trụ có tên tuổi, đó là lý do các quan hệ đối tác với các hãng ôtô trở nên phổ biến.

Sự kết hợp với Toyota đem lại cho Joby lợi thế tiềm năng về sản xuất, lĩnh vực mà các startup thường gặp khó. Các phương pháp sản xuất tinh gọn của Toyota đã ảnh hưởng đến các nhà máy trên nhiều ngành công nghiệp trong nhiều thập kỷ.

Bối cảnh tài chính

Joby lên sàn vào năm 2021 thông qua sáp nhập với một công ty mua lại mục đích đặc biệt (SPAC). Giá cổ phiếu đã giao dịch trong một biên độ rộng kể từ đó, phản ánh cả sự hứng khởi về tiềm năng của vận tải hàng không đô thị lẫn nghi ngờ về thời gian đạt lợi nhuận.

Công ty tiếp tục huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và đầu tư từ đối tác trong quá trình hướng tới chứng nhận. Joby đã báo cáo thua lỗ liên tục, điều này là điển hình đối với các startup hàng không vũ trụ trước khi có doanh thu.

Liên doanh với Toyota không thay đổi mô hình kinh doanh cốt lõi của Joby nhưng được kỳ vọng sẽ giảm rủi ro thực hiện ở khía cạnh sản xuất.

Bước tiếp theo

Joby và Toyota chưa tiết lộ tất cả các điều khoản tài chính của liên doanh, bao gồm tỉ lệ sở hữu và tổng mức đầu tư. Sẽ có thêm chi tiết khi liên doanh dần thành hình.

Hiện tại, cả hai công ty đều cho biết trọng tâm là đưa chiếc máy bay thương mại đầu tiên vượt qua chứng nhận và vào khai thác. Nếu Joby có thể bắt đầu chở hành khách trả tiền đúng kế hoạch, công ty sẽ trở thành một trong những đơn vị đầu tiên trên thế giới vận hành dịch vụ taxi bay điện được chứng nhận.

Câu hỏi lớn hơn cho cả ngành là liệu nhu cầu đối với taxi bay có tăng đủ nhanh để biện minh cho hàng tỷ đô la đang được đổ vào phát triển hay không. Cam kết tiếp tục của Toyota cho thấy ít nhất một nhà sản xuất lớn tin rằng câu trả lời là có.