Lượng hành khách hàng không toàn cầu vừa ghi nhận một bước lùi chưa từng thấy trong nhiều tháng, và các con số cho thấy điều thú vị hơn là một sự chậm lại đơn thuần. IATA's phân tích thị trường hành khách hàng không tháng 8/2026 cho thấy nhu cầu toàn cầu giảm 0.8% so với cùng kỳ năm trước, là lần suy giảm đầu tiên trong năm, trong khi phần còn lại của ngành bên ngoài Trung Đông thực tế lại tăng. Sự phân rẽ đó mới là câu chuyện thực sự đằng sau số liệu giao thông hàng không của tháng này.

Con số chung che giấu một sự phân rẽ sâu hơn trên thị trường

Nhu cầu toàn cầu, được đo bằng doanh thu hành khách-km, giảm 0.8% so với tháng 8/2025, ngay cả khi các hãng hàng không đưa vào thị trường thêm 0.3% công suất, khiến hệ số sử dụng ghế trung bình toàn cầu giảm xuống 85.1%. Riêng điều đó nghe giống như ngành đang hạ nhiệt. Nhưng nếu loại bỏ một khu vực ra thì bức tranh đảo hoàn toàn.

Loại trừ các hãng Trung Đông, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không toàn cầu thực tế tăng 0.6% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 8, mặc dù tốc độ này chỉ bằng một nửa so với mức tăng của ngành trong tháng 7. Nói cách khác, gần như toàn bộ mức sụt giảm theo đầu đề của nhu cầu hành khách toàn cầu có nguồn gốc từ các hãng của một khu vực duy nhất, chứ không phải do sự co lại rộng khắp của ngành.

Tại sao các hãng Trung Đông lại kéo giảm nhu cầu toàn cầu

Các con số từ Trung Đông thực sự nghiêm trọng. Các hãng Trung Đông báo cáo nhu cầu tổng thể trong tháng 8 giảm 14.6% so với cùng kỳ năm trước, đảo ngược xu hướng phục hồi đã hình thành trong những tháng trước, với công suất giảm 9.3% và hệ số sử dụng ghế giảm gần năm điểm phần trăm xuống còn 78.9%.

Chính kinh tế trưởng của IATA chỉ thẳng vào sự bất ổn của khu vực này. Marie Owens Thomsen, Phó Chủ tịch Cấp cao về Phát triển bền vững kiêm Kinh tế trưởng của IATA, cho biết nhu cầu toàn cầu co lại vì quỹ đạo phục hồi của các hãng Trung Đông bị gián đoạn, và sự sụt giảm trên các tuyến Trung Đông - châu Á cụ thể đã tăng tốc xuống -11.7% trong tháng 8 từ -8.6% trong tháng 7, dấu hiệu cho thấy sự chậm lại trong khu vực đang trở nên tồi tệ hơn chứ không phải ổn định theo tháng.

Những khu vực thực sự đang tăng trưởng hiện nay

Trong khi Trung Đông kéo giảm mức trung bình toàn cầu, một số khu vực lại ghi nhận tăng trưởng mạnh mẽ về nhu cầu đi lại bằng đường hàng không. Các hãng châu Phi dẫn đầu toàn ngành về tăng trưởng công suất quốc tế, với công suất ghế tăng 8.3% so với cùng kỳ và nhu cầu tăng 6.7%, là mức mở rộng nhanh nhất trong số các khu vực được theo dõi. Các hãng Mỹ Latinh không kém cạnh, ghi nhận tăng 6.7% về nhu cầu đi kèm với mức tăng công suất 6.4%.

Các hãng châu Âu đưa ra một trong những câu chuyện khu vực thú vị nhất trong toàn bộ báo cáo. Các hãng châu Âu ghi nhận tăng trưởng nhu cầu 2.1% so với cùng kỳ dù các tuyến xuyên Đại Tây Dương giảm 2.4%, trong đó có những suy giảm đáng kể từ Vương quốc Anh và Pháp, vì hành lang châu Âu - châu Á bù đắp nhiều hơn phần còn thiếu với mức tăng 12.2%. Đó là một sự chuyển dịch thực sự về nguồn tăng trưởng của các hãng châu Âu.

{{REC}}

Thị trường nội địa có câu chuyện riêng, đặc biệt là ở Ấn Độ

Dữ liệu về đi lại hàng không nội địa ẩn trong báo cáo của IATA đáng được chú ý không kém so với các số liệu quốc tế. Nhu cầu nội địa giảm 0.5% trên toàn cầu, nhưng điểm bất thường thực sự là Ấn Độ, nơi đi lại nội địa co lại mạnh 7.5% so với cùng kỳ, với hệ số sử dụng ghế sụt xuống 78.7%, giảm 5.4 điểm phần trăm, dễ dàng là mức giảm nội địa mạnh nhất trong số các thị trường lớn mà IATA theo dõi.

Trung Quốc lại cho câu chuyện ngược lại. Đi lại nội địa ở Trung Quốc được củng cố đến hết tháng 8 nhờ nhu cầu du lịch mùa hè, tăng 5.8% so với cùng kỳ dù nhu cầu nội địa ở Nhật Bản và Hoa Kỳ giảm nhẹ.

Ý nghĩa của điều này đối với giao thông hàng không trong phần còn lại của năm 2026

Chuyên gia kinh tế của IATA đã cảnh báo về sự bất định thực sự khi tiến vào những tháng cuối năm. Owens Thomsen lưu ý rằng giá năng lượng cao hơn đã làm giảm sức mua của hành khách, và vài tháng tới sẽ cho biết liệu điều đó, kết hợp với bất ổn địa chính trị đang diễn ra, có khiến mọi người ngại đi lại hay không, ngay cả khi lịch bay dự kiến cho tháng 10 cho thấy sự lạc quan thận trọng với mức tăng 2.0% về ghế cung ứng.

Sự kết hợp này — các hãng tăng công suất cho tháng 10 trong khi kinh tế gia phụ trách dữ liệu lại cảnh báo về sự bất định nhu cầu thực sự — đáng được theo dõi chặt chẽ. Nếu nhu cầu ở Trung Đông tiếp tục xấu đi như giữa tháng 7 và tháng 8, con số chung toàn cầu có thể còn xấu hơn trước khi tốt lên, ngay cả khi châu Phi, Mỹ Latinh và Trung Quốc vẫn kéo theo hướng ngược lại.