بحران عملیاتی پیرامون خانواده موتورها Pratt & Whitney Geared Turbofan (GTF) به اوج تازه‌ای رسیده است. تا اواخر سه‌ماهه چهارم 2025، تعداد جت‌های پارک‌شده مجهز به خانواده PW1000G به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است و شکاف رو به گسترش بین ظرفیت تعمیر و نگهداری و روند بی‌وقفه فراخوان‌های موتوری را برجسته می‌کند.

بر پایه جدیدترین داده‌های ناوگان از Cirium، شمار جهانی هواپیماهای پارک‌شده با موتور GTF در پایان اکتبر 2025 به 835 فروند رسید که افزایش شدیدی نسبت به 748 واحد ثبت‌شده در نیمه سال نشان می‌دهد. این جهش نزدیک به 90 فروند هواپیمای زمین‌گیر شده تنها در یک فصل، مسئله پایدار آلودگی پودر فلز را که ادامه‌دهنده فلج کردن ناوگان‌های بدنه باریک در سراسر جهان است، تأکید می‌کند.

{{AD}}

داستان دو موتور

تفاوت بین Pratt & Whitney و رقیب اصلی آن، CFM International، هرگز تا این حد آشکار نبوده است. در حالی که نزدیک به یک‌سوم (33%) از ناوگان جهانی GTF اکنون زمین‌گیر شده‌اند، خانواده موتور Leap از CFM—نیروی محرکه جایگزین برای Airbus A320neo و تنها گزینه برای Boeing 737 MAX—نمایه بسیار سالم‌تری را حفظ کرده است.

{{AD}}

خطوط هوایی متأثر

این زمین‌گیر شدن اختلالی در بازار ایجاد کرده است که در آن هواپیماها سال‌ها قبل از رسیدن به اوج اقتصادی خود از رده خارج می‌شوند. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد چند فروند A320neo و A321neo، برخی به سن تنها شش سال، زود بازنشسته شده‌اند. دلیل؟ ارزش بازاری یک موتور GTF سالم اکنون با ارزش کل بدنه هواپیما رقابت می‌کند و باعث شده اجاره‌دهندگان برای تأمین قطعات، هواپیماهای نسبتاً جوان را «قطعه‌قطعه» کنند تا سایر ناوگان‌ها پرواز کنند.

Volaris و VivaAerobus مکزیک: همچنان از جمله شدیدترین متأثرین باقی مانده‌اند و ده‌ها فروند از جت‌های خانواده A320neo آنها پارک شده‌اند.

Wizz Air: این ULCC اروپایی همچنان درگیر کابوسی لجستیکی است، با میانگین 35 تا 41 هواپیما زمین‌گیر در هر زمان در طول سال 2025.

AirBaltic: مجبور به کاهش برنامه‌های رشد بلندپروازانه خود شده و برای پوشش کمبود در ناوگان کاملاً A220 خود، هواپیماهای قدیمی‌تر را اجاره می‌کند.

Air Transat: گزارش داده است که به‌طور میانگین 6 تا 8 فروند A321LR از سرویس خارج بوده‌اند که بخش قابل توجهی از ناوگان باریک‌پیکر برد بلند آن را تشکیل می‌دهد.

گلوگاه‌های نگهداری و راه‌حل‌های «Advantage»

مانع اصلی همچنان زمان بازگشت به سرویس (TAT) در مراکز Maintenance, Repair, and Overhaul (MRO) است. آنچه زمانی یک بازرسی 60 روزه بود، برای بسیاری از موتورها به یک فرایند 300 روزه تبدیل شده است.

برای مقابله با این وضعیت، RTX (شرکت مادر Pratt & Whitney) به سمت دو راه‌حل کلیدی حرکت می‌کند:

GTF Hot Section Plus (HS+): یک بسته ارتقا که اکنون در حال اجرا است و شامل تقریباً 35 شماره قطعه بازطراحی‌شده می‌شود. این ارتقا با هدف دو برابر کردن زمان کارکرد موتور بین تعمیرات طراحی شده است و عملاً جریان خسارت برای اپراتورهای فعلی را متوقف می‌کند.

GTF Advantage: که قرار است به‌طور کامل در 2026 وارد سرویس شود، این هسته بازطراحی‌شده نرخ مصرف سوخت را 1٪ بهبود می‌بخشد و دوام را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد، با هدف بازگرداندن اعتبار GTF به‌عنوان کارآمدترین موتور در کلاس خود.

{{REC}}

نقطه عطف 2026

اگرچه اعداد مربوط به پارک‌شدن پس از نیمه سال افزایش یافت، اما حسی محتاطانه از «اوج زمین‌گیری» وجود دارد. Pratt & Whitney اخیراً تأیید کرده است که موتورهای کافی تولید کرده تا از هدف جاه‌طلبانه Airbus برای تحویل 820 فروند در 2025 پشتیبانی کند. با این حال، برای خطوط هوایی که 835 فروند جت روی باند پارک دارند، بازیابی مالی تنها زمانی آغاز خواهد شد که عقب‌ماندگی MRO کاهش یابد؛ فرایندی که انتظار نمی‌رود تا اواخر 2026 به حالت عادی بازگردد.